Neden Gebe Kalamadığınızı Bilmiyormusunuz? Açıklanamayan İnfertilite-Kısırlık

Paylaş
 

Açıklanamayan İnfertilite-Kısırlık

Açık­la­na­ma­yan in­fer­ti­li­te her şe­yin in­ce­len­me­si­ne kar­şın or­ta­ya bir se­be­bin ko­na­ma­dı­ğı du­rum­la­rın hep­si­dir. Se­bep bir­çok fak­tö­rün kü­çük kü­çük kat­kı­la­rıy­la da olu­şa­bi­lir. Ay­rı­ca, so­run­la­rı or­ta­ya koy­du­ğu­muz her du­ru­mun mut­lak bir çö­zü­mü ol­ma­ya­bi­lir. Biz ge­ne de müm­kün­se se­be­bi or­ta­ya ko­yup, bu­nun üs­te­sin­den gel­me­nin yol­la­rı­nı ara­rız.

SO­RU­NUN TES­Pİ­Tİ İÇİN YA­PI­LA­CAK­LAR

açıklanamayan infertiliteİn­fer­ti­li­te baş­lan­gıç de­ğer­len­dir­me­si­nin za­man­la­ma­sı çif­tin geç­miş risk fak­tör­le­ri­ne bağ­lı­dır, özel­lik­le­ de ka­dı­nın ya­şı­na. Ge­nel bir ku­ral ola­rak bir yıl ko­run­ma­sız ve sık cin­sel iliş­ki­ye rağ­men ge­be kal­mak­ta ba­şa­rı­lı ola­ma­yan çift­ler için in­fer­til ta­nım­la­ma­sı kul­la­nıl­sa da, ka­dı­nın ya­şı ile yu­mur­ta­lık re­zer­vi­nin de azal­dı­ğı unu­tul­ma­ma­lı­dır. Böy­le­ce, otuz­lu yaş­la­rın or­ta­sın­da­ki bir ka­dın­da bu ta­nım­la­ma­ya uy­mak uğ­ru­na, de­ğer­len­dir­me­yi ve te­da­vi­yi ge­cik­tir­mek doğ­ru bir yak­la­şım ol­ma­ya­cak­tır. He­kim­ler 35-40 yaş gru­bun­da ta­nım­la­ma­yı al­tı ay­la sı­nır­la­yıp, 40 yaş­tan son­ray­sa çift baş­vu­rur vur­maz araş­tır­ma­la­ra ve te­da­vi­ye hız­lı­ca baş­la­mak­ta fay­da gör­mek­te­dir­ler. Ay­rı­ca, yu­ka­rı­da an­lat­tı­ğım in­fer­ti­li­te se­be­bi ola­bi­le­cek du­rum­la­rı ta­şı­yan çift­ler­de de bir yıl sü­re­si aran­ma­ma­lı­dır.

Ço­cuk sa­hi­bi ol­mak­ta zor­luk çe­kil­me­si ne­de­niy­le bir kli­ni­ğin ka­pı­sın­dan gir­dik­ten son­ra si­zi ne­ler bek­li­yor? Ön­ce­lik­li öne­ri, bu işin uz­ma­nı mer­kez­le­re baş­vur­ma­nız­dır, çün­kü bu ko­nu ge­nel ji­ne­ko­lo­ji pra­ti­ği­nin dı­şın­da bir üst ih­ti­sas da­lı ola­rak al­gı­lan­ma­lı­dır. Si­ze de­tay­lı so­ru­la­rın so­rul­du­ğu bir ön gö­rüş­me­nin ar­dın­dan mu­aye­ne ve ul­tra­so­nog­ra­fi ya­pı­la­cak­tır. Son­ra­sın­da bir­ta­kım test­ler is­ten­me­si nor­mal­dir. Sık­lık­la baş­vur­du­ğu­muz ta­nı test­le­ri­ni aşa­ğı­da si­zin için sı­ra­lı­yo­rum. Bun­la­rın hep­si­ni her çift­ten is­te­mi­yo­ruz, an­cak in­fer­ti­li­te ta­nı­sı­nı ko­yar­ken sık­lık­la bu test­ler­den bah­se­dil­di­ği­ni du­ya­cak­sı­nız. He­ki­mi­niz bu test­le­ri se­çe­rek siz­den is­te­ye­cek­tir.

En ba­sit test­ler­den baş­la­mak her za­man akıl­cı olan­dır ve er­kek­ten kay­nak­la­nan bir in­fer­ti­li­te dü­şü­nü­lü­yor ya da ayı­rı­cı ta­nı­sı ya­pıl­mak is­te­ni­yor­sa se­men ana­li­zi tes­ti (sperm tes­ti) is­te­nir. Bu tes­tin na­sıl ve­ril­me­si ge­rek­ti­ği ve de­ğer­len­dir­me kri­ter­le­ri­ni bir son­ra­ki bö­lüm­de bu­la­bi­lir­si­niz. Ka­dın­lar­da nor­mal yu­murt­la­ma­nın gös­ter­ge­si ola­rak ade­tin yir­mi bi­rin­ci gü­nün­de pro­ger­te­ron hor­mo­nu­nun se­vi­ye­si­ne ba­kı­la­bi­lir. Yu­mur­ta­lık re­zer­vi­nin de­ğer­len­di­ril­me­sin­de üçün­cü gün fo­li­kül sti­mü­le eden hor­mon (FSH) ve ös­tro­jen se­vi­ye­le­ri­nin öl­çül­me­si, özel­lik­le de otuz beş ya­şın üze­rin­de­ki ka­dın­lar­da önem­li bir test­tir. Bu ge­nel­lik­le ay­nı gün­ler­de ya­pı­lan ul­tra­so­nog­ra­fi­de­ki yu­mur­ta ön­cü­sü fo­li­kül sa­yı­sıy­la be­ra­ber de­ğer­len­di­ril­di­ğin­de da­ha da an­lam ka­za­nır. FSH de­ğe­rin­de 15 mI­U/mL’in üze­rin­de­ki de­ğer­ler bi­zi yu­mur­ta­lık re­zer­vin­de azal­ma ol­du­ğu ko­nu­sun­da uya­rır. Ta­bii ki bu de­ğer tek ba­şı­na ye­ter­li de­ğil­dir, be­ra­be­rin­de de­ğer­len­di­ri­len di­ğer hor­mon de­ğe­ri ös­tro­jen­dir. An­cak bir kez bi­le FSH de­ğe­rin­de yük­sek­lik sap­ta­mış­sak kö­tü­ye gi­di­şin baş­la­dı­ğın­dan bah­se­de­bi­li­riz.

Pro­lak­tin (süt sal­gı­la­tan hor­mon) ve ti­ro­id sti­mü­le eden hor­mon (TSH- ti­ro­id be­zin­den sal­gı­la­nır) se­vi­ye­le­ri te­da­vi ön­ce­sin­de kon­trol edi­len di­ğer önem­li hor­mon­lar­dır. Bu hor­mon­lar bi­re­bir yu­mur­ta­lık re­zer­vi­ni gös­ter­me­se de yu­murt­la­ma fonk­si­yon­la­rı üze­rin­de et­ki­li hor­mon­lar­dır. Tu­bal tı­kan­ma var­lı­ğı­nı araş­tır­mak için his­te­ro­sal­pin­gog­ram (HSG) is­te­ne­bi­lir. Bu tet­kik­le sa­de­ce tüp­le­rin açık­lı­ğı de­ğil, rah­min şek­li ve tu­bal bir ge­niş­le­me (hid­ro­sal­pinks) olup ol­ma­dı­ğı da ay­rı­la­bi­lir. HSG bir ön ta­ra­ma tes­ti ola­rak de­ğer­li­dir ve tes­pit edi­len anor­mal­lik­ler, la­pa­ros­ko­pi ve/ve­ya his­te­ros­ko­piy­le ke­sin­leş­ti­ri­lip ay­nı se­ans­ta te­da­vi de edi­le­bil­mek­te­dir. Akılda tu­tul­ma­sı ge­re­ken baş­ka bir du­rum, HSG sı­ra­sın­da ba­sit tu­bal tı­ka­nık­lık­la­rın me­ka­nik et­kiy­le açı­la­bil­di­ği­dir. Bu tet­kik son­ra­sı ken­di­li­ğin­den ge­be­lik sa­yı­sı azım­san­ma­ma­lı­dır. La­pa­ros­ko­pi ge­nel­de baş­ka tür­lü izah edi­le­me­yen in­fer­ti­li­te­si ve en­do­met­rio­zis şüp­he­si olan, pel­vik ya­pı­şık­lık­tan şüp­he­le­nil­di­ğin­de, da­ha ön­ce ope­ras­yon ve­ya en­fek­si­yon ge­çi­ren ka­dın­lar için uy­gun ola­bi­lir.

 

 

 

 

Bu yazı 678 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM